و اهل سنت وجود داشته است ، موجب ايجاد شبهه در اعتبار و وثاقت قرآن مىشود . اگر چه پيش از اين نيز در اين عقايد ، اختلاف نظر وجود داشت ، اما اين مباحث موجب شد تا آثارى چند دربارهء روايات تحريف ، نوشته شود و با ارزيابى آنها از حيث متن و سند ، عدم درستى آنها اثبات گردد . البيان آيت اللّه خوئى نمونه‌اى از اين آثار است . 3 . قرآن وحى الهى است كه « اعجاز » نشانهء صدق آن مىباشد . نفى اعجاز از قرآن و ايراد بر آن از حيث فصاحت و بلاغت ، بازتابى گسترده در جامعهء اسلامى پديد آورد و به تأليف كتاب‌هاى متعدد دربارهء اثبات معجزهء جاودانهء اسلام ، يعنى قرآن انجاميد . اعجاز از جملهء مهم‌ترين بحث‌هايى است كه سبك‌هاى تفسيرى جديد ، يعنى سبك ادبى و علمى به آن مىپردازند . « 1 » به رغم بحث‌هاى مفصل گذشتگان دربارهء اين موضوع ، كتاب‌هاى علوم قرآنى همچنان نياز به پرداختن به آن را احساس مىكنند و سخنان گذشتگان را دربارهء آن كافى نمىدانند . اين غير از تك نگارىهايى است كه مستقلا در اين باره تدوين شده است . فصلى از كتاب البيان و همچنان كتاب مستقلى با عنوان نفحات الاعجاز فى رد حسن الايجاز ، به قلم آيت اللّه خوئى دربارهء اين موضوع نگاشته شده است . مرحوم بلاغى نيز در مقدمهء آلاء الرحمن به اين موضوع پرداخته است . 4 . تأكيد بر عدم انسجام « 2 » در قرآن ، ادعاى ديگرى بود كه مستشرقان در استدلال به بشرى بودن قرآن بدان تمسك جسته‌اند . نظريهء « وحدت موضوعى سور قرآن » را مفسران و قرآن شناسان در مقابل اين ادعا برگزيدند . اگر چه از گذشتگان نيز عده‌اى از جمله ، شاطبى و ولى الدين مولوى به نقل از سيوطى قائل به آن بودند ، اما شايد آن چه موجب شد تا اكثريت مفسران اين دوره ، در تفسير ، آن را به صورت اصلى مسلّم مورد بحث قرار دادند اين امر باشد . « 3 » مؤلف كتاب منهج المدرسة العقلية الحديثة فى التفسير يكى از ويژگىهايى كه براى

--> ( 1 ) . محمد ابراهيم شريف ، اتجاهات التجديد فى تفسير القرآن فى مصر ، ص 541 ، 543 ، 544 - 568 ؛ فهد بن عبد الرحمن بن سليمان الرومى ، منهج المدرسة العقلية الحديثة فى التفسير ، ص 465 - 471 ؛ عفت محمد الشرقاوى ، الفكر الدينى فى مواجهة العصر ، ص 301 - 304 ؛ صلاح عبد الفتاح الخالدى ، فى ظلال القرآن دراسة و تقديم ، ج 2 ( المنهج الحركى فى ظلال القرآن ) ، ص 373 - 385 ؛ محمد حسين طباطبائى ، الميزان فى تفسير القرآن ، ترجمهء ناصر مكارم شيرازى ، ج 1 ، ص 72 - 90 . ( 2 ) . محمد البهى ، الفكر الاسلامى الحديث وصلته بالاستعمار الغربى ، ص 213 و 214 . ( 3 ) . فهد بن عبد الرحمن بن سليمان الرومى ، منهج المدرسة العقلية الحديثة فى التفسير ، ص 222 - 240 .